Extraemos hoxe en Carriola de Marín outro anaco do “cartafol” de don Manuel Torres Martínez un dos nosos máis famosos pintores e como se ve, tamén escritor e poeta, tal era a súa sensibilidade artística. Como sempre respetamos o xeito de escribir do autor coa ortografía do seu tempo incluida.
COPA DE CAÑA
Xa fai tempo que morreu. Chamábanlle Copa de Caña. A min paréseme que tamén debía de ter nome de pila, pero a xente, tan afeira a bautisar pola súa conta chamáballe Copa de Caña. E él tan campante.
Xa era vello cando morreu. Pero non morreu por culpa da caña, asegún lle anunsiaba o alcuño. Morreu na súa cama dimpois de vinte días de aúno. Por iso a xente desía que si houbese bebido caña neses vinde días, non morrería tan pronto.
Copa de Caña fora sempre un mariñeiro valente e duro; pero gustáballe tanto a caña que ás veses baixaba demasiado a marea do sentido coa que bebía que quedaba varado para unha semana. ¡Moito lle gustaba!. E daquela que sabía tan ben... porque era caña de verdade, caña de caña, que traguían de Cuba as fragatas da Atlántique Company dos palos brancos o casco negro. Ancoraban na bahía á par da laxe das fanecas e logo descargaban os barriles na gabarra do Codeso que era o importador de ultramar. Daquela Copa de Caña deixaba a rede e as liñas e ía axudar na gabarra e dimpois, en pago, bebía e cantaba guagiras coma un mulato.
Era afisión pola caña- desía él -non era que fose un visio sinon que era como un remedio. Esí que, cando lle doía o ventre ía él e ¡tras! tomaba unha copa de caña; si lle doía unha mó,¡tras! copa de caña adentro, e sin non lle doía nada, entón tomaba as copas que lle daba a gana.
Xa él desía: Con un garrafón de caña á miña beira non hai mal que me tumbe. Por iso morreu o probe tan estranamente porque o tiveron na cama vinte días sin caña.
